งานปักกระจกตกแต่ง
ศิลปะ หัตกรรม

งานปักกระจกตกแต่ง

ศิลปะการทอผ้าและสิ่งทอ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการตกแต่งลวดลายผ้าทอ มีประวัติความเป็นมายาวนานในสามอารยธรรมสำคัญของตะวันออก ได้แก่ โมเฮนโจดาโร ฮารัปปา และคันธารา ศิลปะนี้ได้รับการพัฒนาอย่างสูงสุดในยุคของศิลปินชาวมองโกล และยังคงสืบทอดมาจนถึงปัจจุบัน จังหวัดบาลูจิสตานของปากีสถานเป็นศูนย์กลางงานปักมือ งานโครเชต์ และงานเย็บผ้าชนิดต่าง ๆ ที่มีชื่อเสียงที่สุดตั้งแต่โบราณ

ในบรรดาศิลปหัตถกรรมทั้งหมด การปั่นด้ายถือเป็นงานศิลปะที่เก่าแก่และสำคัญที่สุดของปากีสถาน ในยุคที่สุลต่านแห่งเดลีและต่อมาจักรวรรดิมองโกลปกครองอนุทวีปอินเดีย เป็นช่วงที่สิ่งทอไหมและผ้าฝ้ายมีความเจริญรุ่งเรืองสูงสุด ผ้าชั้นดี เช่น ญาซ ดิบา ฮะรีร์ อัตลัส คีนเคาบ์ ชีนบาฟ ชีรีนบาฟ เบียรามี โชชตารี ทับรีซี กุลบากาลี และผ้าอื่น ๆ ได้ถูกผลิตในดินแดนนี้ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน

ในทำนองเดียวกัน ศิลปหัตถกรรมที่ซับซ้อน เช่น งานปักดิ้นเงิน ดิ้นทอง และโครเชต์ ก็เป็นมรดกตกทอดมาจากยุคของช่างฝีมือมองโกล ซึ่งรวมถึงการปักทอง (ซาร์โดซี)  โกลาบาทุน  เคอร์ชูบ (การปักกระจกบนผ้า)  เซลมา สตารา คาชีดาการี และกูตาการี

ชักนะคารี เป็นผ้าหนังที่ตกแต่งด้วยกระจกและคริสตัล มีชื่อเสียงในรูปแบบเฉพาะ การปักกระจกบนเสื้อผ้าพื้นเมืองในแคว้นสินธ์และบาลูจิสถาน ถือเป็นหนึ่งในงานหัตถกรรมที่ดีที่สุด โดยมีชื่อเรียกในท้องถิ่นว่า กาจ คาร์มูช มิตี และบาโลช ดูเหมือนว่าศิลปะการปักกระจกจากแคว้นบาลูจิสตานของปากีสถานได้แพร่เข้ามายังแคว้นซีสตานของอิหร่าน และได้ผสมผสานเข้ากับวัฒนธรรมพื้นถิ่นของเรา โดยเฉพาะในสมัยราชวงศ์ซาฟาวี ที่ศิลปะนี้รุ่งเรืองถึงขีดสุด

ศิลปะการปักกระจก และศิลปะพื้นบ้านทั่วไปมีความสำคัญมาก เนื่องจากสะท้อนวัฒนธรรมของประชาชนได้อย่างชัดเจนและตรงไปตรงมากว่างานศิลปะแบบราชสำนัก เช่น สถาปัตยกรรมและจิตรกรรม และเปิดโอกาสให้ศิลปินถ่ายทอดความรู้สึกและความคิดของตนได้อย่างอิสระ  การปักกระจกหมายถึง การเย็บกระจกชิ้นเล็ก ๆ บนเสื้อผ้าพื้นเมือง เสื้อกั๊ก เข็มขัด หรือของประดับตกแต่งผนัง ด้วยไหมหลากสี บางครั้งยังผสมผสานกับงานปักไหม ปักเชือก และลวดลายตกแต่งอื่น ๆ

ศิลปะที่เรียกว่าการปักกระจกไม่ได้หมายถึงแค่การเย็บกระจกลงบนผ้าเท่านั้น แต่รวมถึงวัสดุหลากหลายชนิดที่มีความแวววาว เช่น เลื่อม และของตกแต่งอื่น ๆ ด้วย จึงเป็นที่รู้จักในชื่อ การปักเหรียญ และการปักกระดุมด้วย ศิลปะนี้ถูกถ่ายทอดอย่างงดงามในจังหวัดซีสตานและบาลูจิสตาน โดยที่ช่างฝีมือชาวซีสตานมักใช้กระจก ลูกปัด เชือก และกระดุมร่วมกับเทคนิคการปักอื่น ๆ อย่างสร้างสรรค์