อัยด้า พะนอฮันเดห์
ผู้กำกับภาพยนต์ โรงภาพยนต์

อัยด้า พะนอฮันเดห์

อัยด้า พะนอฮันเดห์ (เกิดวันที่ 17 ชะห์รีวัร์ ปี 1358 ตามปฏิทินอิหร่านที่กรุงเตหะราน) เป็นผู้สร้างภาพยนตร์ นักเขียนบท และผู้อำนวยการสร้างชาวอิหร่าน ในปี 1394  เธอได้รับรางวัล “อนาคตที่น่าจับตามอง” จากเทศกาลภาพยนตร์เมืองคานส์ 2015 ในสาย Un Certain Regard เธอยังเป็นหนึ่งในผู้กำกับหญิงรุ่นใหม่ 3 คนที่ได้รับรางวัล Women In Motion จากเทศกาลภาพยนตร์เมืองคานส์ในปี 2016 หลังจากภาพยนตร์ Nahid อัยด้า พะนอฮันเดห์ ยังมีผลงานภาพยนตร์อีก 3 เรื่องในประวัติการทำงานของเธอ ได้แก่ Esrafil (ปี 1395)  The Nikaidos’ Fall (ปี 2018) และ Titi (ปี 1399)

อัยด้า พะนอฮันเดห์ เกิดที่เตหะราน เป็นลูกของพ่อแม่ชาวอาซารี ซึ่งทั้งคู่มาจากเมืองโคยีในแคว้นอาเซอร์ไบจานตะวันตก ยายฝ่ายแม่ของเธอ มุห์ตารัม ริยอซีย์ (1301–1385) เคยเป็นผู้อำนวยการโรงเรียนมัธยมหญิงอิหร่านโดค์ตในเมืองคูยโดยได้รับตำแหน่งในปี 1333 และถูกปลดออกหลังการปฏิวัติอิสลามในปี 1357 อัยด้าเคยสร้างภาพยนตร์สารคดีชื่อ อิหร่านโดค์ต (1387) ที่เล่าชีวิตยายของเธอ

พ่อของเธอ “อับดุลศอมัด พะนอฮันเดห์” (1325–1366) สำเร็จการศึกษาสาขาเศรษฐศาสตร์จากมหาวิทยาลัยอิสตันบูล ส่วนแม่ชื่อ “เนซฮัต รียอซี” (เกิดปี 1333) เป็นครูสอนภาษาอังกฤษ อัยด้าเติบโตในย่านฟาเตมีของกรุงเตหะราน และจบการศึกษาระดับมัธยมต้นจากโรงเรียนซุมัยเยห์ และระดับมัธยมปลายจากโรงเรียนฮัชตุม ชะฮ์รีวาร์ ในเขต 6 ของกรุงเตหะราน

ในปี 1377 เธอเข้าสู่คณะภาพยนตร์และละคร มหาวิทยาลัยศิลปะ ในสาขาภาพยนตร์ และได้รับปริญญาตรีด้านการถ่ายภาพยนตร์ โดยระหว่างนั้นเคยเป็นลูกศิษย์ของอาจารย์อย่าง เนียะมัต ฮะกีกี  อาลี ลุกมานี  เอซฟันดียาร์ ชะฮีดี และเรซา นะบาวี ในปี 1384 เธอได้รับปริญญาโทด้านภาพยนตร์จากมหาวิทยาลัยเดียวกัน วิทยานิพนธ์ทางทฤษฎีของเธอมีชื่อว่า “บทบาททางสัญศาสตร์ของการจัดองค์ประกอบภาพในภาพยนตร์” โดยมีอาจารย์ที่ปรึกษาหลักคือ อะห์หมัด อาลัสตี และอาจารย์ร่วมคือ ฟัรซาน ซะโญดี